Duygularımız, yaşadıklarımıza verdiğimiz doğal tepkilerdir. Her duygu, bize iç dünyamızla ilgili bir şey anlatır. Mutluluk keyif aldığımızı, kaygı kendimizi güvende hissetmediğimizi, öfke sınırlarımızın ihlal edildiğini, üzüntü ise bir kayıp yaşadığımızı söyler.
Çoğu zaman bazı duyguları “iyi”, bazılarını ise “kötü” olarak etiketler ve kötü duyguları görmezden gelmeye çalışırız. Oysa tüm bu duygular anlamlıdır ve hepsinin bir işlevi vardır. Asıl sorun duyguları hissetmek değil, onları fark etmemek ya da bastırmaktır. Çünkü bastırılan duygular zamanla bedenimizde, ilişkilerimizde ve günlük yaşamımızda kendini farklı şekillerde gösterebilir.
"Unutmayın, duygular yol göstericidir. Onları dinlemek, kendinizi daha iyi tanımanın ve ruhsal iyilik halinizi güçlendirmenin önemli bir adımıdır."
Sonuç olarak olumlu ya da olumsuz duygularımızı tanımak ve ne anlatmak istediklerini fark etmek, önce kendimizle daha sağlıklı bir ilişki kurmamıza yardımcı olur. Bu farkındalık, ihtiyaçlarımızı görmemizi, sınırlarımızı belirlememizi ve daha dengeli kararlar almamızı sağlar.
Öfke: Dost mu, Düşman mı?
Duyguların işlevlerine toplumda çoğu zaman olumsuz ve istenmeyen bir duygu olarak görülen öfke örneği ile bakabiliriz. Oysa öfke de diğer tüm duygular gibi doğal ve işlevseldir. Genellikle bir haksızlık yaşadığımızda, sınırlarımız ihlal edildiğinde ya da kendimizi anlaşılmamış hissettiğimizde öfkelenebiliriz. Bu yönüyle öfke, bize bir şeylerin yolunda gitmediğini haber verir.
Öfkenin sağlıklı olup olmaması, hissedilmesinden çok nasıl ifade edildiğiyle ilgilidir. Bastırılan öfke zamanla bedensel gerginlik, içe kapanma ya da suçluluk duygusu olarak ortaya çıkabilir. Kontrolsüzce dışa vurulan öfke ise ilişkilerde zorlanmalara neden olabilir.
Sağlıklı öfke; duygunun fark edilmesi, altında yatan ihtiyacın anlaşılması ve sınırları koruyacak şekilde ifade edilmesidir. Bu şekilde ifade edildiğinde öfke, yıkıcı değil, kendimizi koruyucu ve yol gösterici bir işlev kazanır. Yani öfke düşmanımız değil; doğru anlaşıldığında ve yönetildiğinde psikolojik dengeyi koruyan ve destekleyen önemli bir duygudur.
Mesajı Anlamak
Olumsuz olarak görülen hayal kırıklığı ve mutsuzluk gibi duyguların da bir mesajı ve işlevi vardır. Önemli olan duyguları fark edip, bu duygularla kalmayı ve bu duyguları yönetmeyi öğrenebilmektir. Her duygu, kendi bütünlüğümüze giden yolda birer basamaktır.
Ayşegül Keskingöz
Uzman Psikolog ve Aile Danışmanı. 18 yıllık mesleki tecrübesiyle bireylere ve çiftlere rehberlik etmektedir.
Hakkımda